.
رابط بين DNA و پروتئين:
در موجودات يوكاريوت مولكول DNA در داخل هسته قرار دارد در حالي كه سنتز پروتئين در سيتوپلاسم در محل ريبوزوم ها صورت مي گيرد. بنابراين اطلاعات ژنتيكي بايد از جايگاه اصلي خود يعني هسته به محل بكارگيري يعني سيتوپلاسم ارسال گردد. به همين سبب انتظار مي رود نوعي مولكول ميانجي ارتباط بين DNA و ريبوزوم را برقرار كند. اين مولكول ميانجي RNA مي باشد. دلايلي كه منجر شد دانشمندان به اين نتيجه برسند كه مولكول RNA به عنوان ميانجي است به قرار زير است:
الف ) در سلولهايي كه پروتئين سازي شديد است RNA فراواني يافت مي شود و بالعكس. مثل سلولهاي جگر.
ب) RNA هم در هسته يافت مي شود و هم در سيتوپلاسم (البته در هسته ساخته شده و در سيتوپلاسم بكار مي رود)
×حال سوالي پيش مي آيد و آن اين است كه چرا خود مولكول DNA نمي تواند مستقيماً براي سنتز پروتئين بكار برده شود؟ با دلايل مختلف مي توان به اين سؤال پاسخ داد:
الف) DNA مولكول بزرگي است و از منافذ غشاي هسته نمي تواند عبور كند.
ب) اگر مولكول DNA به طور مستقيم بكار برده مي شد بي ترديد تحت تأثير عوامل مختلف دروني ياخته ها به ويژه آنزيم ها و عوامل محيطي آسيب مي ديد.
×انواع RNA در سلول وجود دارد. در جدول زير انواع RNA و نقش آنها بيان شده است.
|
انواع RNA |
نقش |
|
mRNA (RNA پيك) |
اطلاعات را از DNA به محل ريبوزوم ها در سيتوپلاسم حمل مي كند. |
|
tRNA (RNA ناقل) |
آمينواسيدها را به محل ريبوزوم ها منتقل مي كند. |
|
rRNA (RNA ريبوزومي) |
در ساختار ريبوزوم ها شركت دارد. |
مقايسه ساختاري مولكول DNA و RNA :
بين مولكول DNA و RNA تفاوت هاي ساختاري وجود دارد كه در جدول زير مشاهده مي شود.
ويژگي |
DNA |
RNA |
|
تعداد رشته |
دو رشته اي |
تك رشته اي |
|
انواع بازهاي آلي نيتروژن وار |
G-C-T-A |
G-C-U-A |
|
نوع قند بكار رفته |
دئوكسي ريبوز |
ريبوز |